تسویه حساب با پیک رستوران یعنی بررسی فاکتورهای تحویل داده شده به هر پیک، مشخص کردن مبلغی که او از مشتریان دریافت کرده و تطبیق آن با وجهی که به صندوق رستوران تحویل می دهد. برای انجام صحیح این کار، باید پول سفارش، هزینه ارسال و دستمزد پیک را از یکدیگر جدا کنید؛ چون لزوما هر سه مبلغ متعلق به یک نفر نیست.
برای مثال، اگر مشتری پول غذا را نقدی به پیک بدهد، پیک باید آن را با رستوران تسویه کند. اما اگر مشتری با کارتخوان متصل به حساب رستوران پرداخت کرده باشد، صرف تحویل غذا برای پیک بدهکاری نقدی ایجاد نمی کند. در ادامه، روش محاسبه، یک مثال عددی و مراحل کنترل فاکتورها را مرور می کنیم.
تسویه حساب با پیک رستوران دقیقا چیست؟
در سفارش های بیرون بر، پیک فقط مسئول رساندن غذا نیست؛ گاهی وجه سفارش را نیز از مشتری دریافت می کند. در نتیجه مدیر رستوران در پایان شیفت باید به سه پرسش پاسخ دهد:
- کدام فاکتورها به این پیک سپرده شده و وضعیت تحویل آنها چیست؟
- از مجموع این سفارش ها، چه مبلغی واقعا به حساب یا دست پیک رسیده است؟
- پیک چه مبلغی به صندوق تحویل داده و چه مانده ای باقی مانده است؟
پاسخ این پرسش ها مبنای تسویه فاکتورهای پیک است. پرداخت حقوق ثابت، هزینه هر سرویس یا پاداش پیک موضوع جداگانه ای است که باید طبق توافق کاری بررسی شود.
قبل از تسویه، چه اطلاعاتی باید ثبت شده باشد؟
۱. مشخصات هر پیک
برای اینکه فاکتورها میان چند نفر جابه جا یا گم نشوند، هر پیک باید شناسه مشخصی داشته باشد. بهتر است نام، شماره تماس و وضعیت فعال بودن او ثبت شود. در نرم افزار زعفران، صفحه «پیک ها» امکان تعریف پیک و نگهداری اطلاعات مرتبط را فراهم می کند؛ بنابراین لازم نیست هنگام ثبت هر فاکتور، همان پیک از ابتدا تعریف شود.

۲. محدوده آدرس و هزینه ارسال
کرایه ارسال در همه محله ها یکسان نیست. ممکن است هزینه ارسال به یک محدوده نزدیک کمتر از محدوده دورتر باشد. پیش از نهایی کردن فاکتور، محدوده آدرس مشتری و مبلغ کرایه ثبت شده را بررسی کنید. زعفران امکان تعریف محدوده های آدرس با کرایه متفاوت را دارد.

نکته: مبلغی که بابت ارسال از مشتری دریافت می شود، لزوما دستمزد همان پیک نیست. ممکن است رستوران هزینه ارسال را دریافت کند ولی به پیک حقوق ثابت یا مبلغ توافقی به ازای هر سرویس بپردازد.
۳. فاکتور، روش پرداخت و شخص دریافت کننده وجه
برای هر سفارش باید مشخص باشد مشتری چگونه پرداخت کرده است. عبارت «فاکتور پرداخت شده» به تنهایی کافی نیست؛ باید معلوم شود وجه به رستوران رسیده یا به پیک. این تفاوت، محاسبه بدهکاری پیک را تغییر می دهد.
| روش پرداخت مشتری | اثر بر بدهکاری پیک |
|---|---|
| نقدی به پیک | مبلغ دریافتی، تا زمان تحویل به صندوق، در حساب پیک قابل پیگیری است. |
| کارتخوان یا درگاه متصل به حساب رستوران | اگر وجه به حساب رستوران واریز شده باشد، همان مبلغ بدهکاری نقدی برای پیک ایجاد نمی کند. |
| انتقال وجه به حساب شخصی پیک | تا زمان انتقال یا تسویه با رستوران باید به عنوان وجه دریافت شده توسط پیک پیگیری شود. |
| پرداخت از طریق پلتفرم سفارش غذا | باید صاحب حساب دریافت کننده و وضعیت تسویه پلتفرم مشخص شود؛ آن را بدون بررسی به حساب پیک منظور نکنید. |
مراحل تسویه حساب با پیک رستوران
- فاکتورهای بیرون بر را ثبت کنید. شماره فاکتور، مبلغ نهایی، کرایه ارسال، روش پرداخت و نشانی مشتری باید مشخص باشند.
- فاکتورها را به پیک اختصاص دهید. انتساب فاکتور باید قابل پیگیری باشد تا معلوم شود هر سفارش با کدام پیک ارسال شده است.
- وضعیت سفارش ها را بررسی کنید. سفارش تحویل شده را از سفارش در انتظار، لغو شده یا برگشتی جدا کنید. صرف انتساب فاکتور به پیک، به معنی تحویل موفق یا دریافت پول نیست.
- فاکتورهای دارای وجه دریافتی توسط پیک را جمع بزنید. فقط مبالغی را حساب کنید که واقعا نزد پیک است یا به حساب او دریافت شده است.
- وجوه تحویل داده شده و اصلاحات تایید شده را کسر کنید. مبلغ تحویل شده به صندوق، استرداد وجه به مشتری و هر اصلاح معتبر باید با رسید یا ثبت قابل پیگیری همراه باشد.
- مانده را تایید و تسویه را ثبت کنید. پس از تطبیق شماره فاکتورها، پرداخت ها و مبالغ، تسویه نهایی را انجام دهید و گزارش یا رسید آن را نگه دارید.
در صفحه «عملیات های پیک» زعفران، فاکتورهای بیرون بر که هنوز به پیک واگذار نشده اند در «لیست انتظار» و فاکتورهای واگذار شده به پیک منتخب در «لیست ارسال شده» دیده می شوند. در این محیط امکان انتساب فاکتور به پیک، برداشتن فاکتور از پیک و تغییر پیک نیز وجود دارد.

فرمول محاسبه بدهکاری پیک رستوران + مثال عددی
فرض کنید در یک شیفت، چهار سفارش زیر به یک پیک واگذار شده است. برای سادگی، همه سفارش ها تحویل شده اند و هیچ تخفیف، برگشت یا اصلاحی نداریم. تمام مبالغ جدول فرضی و به تومان هستند.
| فاکتور | مبلغ غذا (تومان) | کرایه ارسال (تومان) | مبلغ نهایی (تومان) | پرداخت مشتری | دریافتی پیک (تومان) |
|---|---|---|---|---|---|
| ۱۰۰۱ | ۳۵۰٬۰۰۰ | ۳۰٬۰۰۰ | ۳۸۰٬۰۰۰ | نقدی به پیک | ۳۸۰٬۰۰۰ |
| ۱۰۰۲ | ۴۲۰٬۰۰۰ | ۵۰٬۰۰۰ | ۴۷۰٬۰۰۰ | آنلاین به حساب رستوران | ۰ |
| ۱۰۰۳ | ۲۸۰٬۰۰۰ | ۳۰٬۰۰۰ | ۳۱۰٬۰۰۰ | نقدی به پیک | ۳۱۰٬۰۰۰ |
| ۱۰۰۴ | ۵۰۰٬۰۰۰ | ۵۰٬۰۰۰ | ۵۵۰٬۰۰۰ | کارتخوان حساب رستوران | ۰ |
| جمع | ۱٬۵۵۰٬۰۰۰ | ۱۶۰٬۰۰۰ | ۱٬۷۱۰٬۰۰۰ | — | ۶۹۰٬۰۰۰ |
فروش ثبت شده این چهار سفارش ۱٬۷۱۰٬۰۰۰ تومان است؛ اما پیک فقط بابت دو فاکتور نقدی، ۶۹۰٬۰۰۰ تومان از مشتریان گرفته است. بنابراین اگر هیچ وجهی را قبلا به رستوران تحویل نداده باشد، همین مبلغ باید با او تسویه شود، نه مجموع کل فروش.
حالا فرض کنید پیک ۶۰۰٬۰۰۰ تومان به صندوق تحویل داده است. مانده وجه نزد او برابر با ۹۰٬۰۰۰ تومان خواهد بود. تا زمانی که این مانده تعیین تکلیف نشده، نباید آن را صرفا به دلیل پایان شیفت، تسویه شده فرض کرد.
دقت کنید: در تصویر نرم افزار، مبالغ مالی به ریال نمایش داده می شوند. مثال بالا برای سهولت مطالعه به تومان نوشته شده است؛ هنگام ثبت اعداد در نرم افزار، واحد مبلغ را کنترل کنید.
آیا کرایه ارسال همان دستمزد پیک است؟
خیر. کرایه ارسال مبلغی است که طبق سیاست رستوران از مشتری دریافت می شود؛ اما دستمزد پیک پرداختی رستوران به او طبق نوع همکاری است. این دو ممکن است برابر باشند یا کاملا متفاوت محاسبه شوند.
برای مثال، در جدول بالا مجموع کرایه دریافتی از مشتریان ۱۶۰٬۰۰۰ تومان است. اگر طبق توافق، دستمزد پیک برای هر یک از چهار سرویس ۳۰٬۰۰۰ تومان باشد، دستمزد این چهار سرویس ۱۲۰٬۰۰۰ تومان می شود. هیچ دلیلی ندارد به صورت خودکار مبلغ ۱۶۰٬۰۰۰ تومان را دستمزد او در نظر بگیریم.
از نظر کنترل مالی، دو حساب را جدا نگه دارید: وجهی که پیک از طرف رستوران دریافت کرده و مبلغی که رستوران بابت کار به پیک بدهکار است. اگر رستوران و پیک توافق کنند این مطالبات با یکدیگر تهاتر شوند، هر دو مبلغ و نحوه محاسبه باید جداگانه مستند شوند.
برای نیروهای حقوق بگیر، محاسبه حقوق ثابت، دستمزد روزانه یا ساعتی، اضافه کاری و کسورات در حوزه حقوق و دستمزد قرار می گیرد. سیستم حقوق و دستمزد در نسخه حرفه ای زعفران گنجانده شده و طبق فهرست امکانات محصول، برای نسخه پیشرفته نیز به صورت قابلیت قابل افزودن ارائه می شود. این بخش را نباید با تسویه فاکتورهای پیک اشتباه گرفت.
اشتباهات رایج در حساب و کتاب پیک رستوران
یکی دانستن تمام فاکتورهای پیک با پول نقد نزد او
ممکن است پیک ده سفارش تحویل داده باشد ولی فقط وجه سه سفارش را دریافت کرده باشد. تعداد سفارش های ارسال شده یا جمع کل فاکتورها، به تنهایی میزان بدهکاری پیک را نشان نمی دهد.
بی توجهی به تغییر کرایه یا آدرس
اگر مشتری پس از ثبت سفارش نشانی را تغییر دهد یا کرایه فاکتور اصلاح شود، همان مبلغ نهایی تایید شده باید مبنای تطبیق قرار گیرد. استفاده هم زمان از کرایه قبلی در یک گزارش و کرایه جدید در گزارش دیگر، باعث مغایرت می شود.
تعیین تکلیف نکردن سفارش لغو شده یا برگشتی
قبل از تسویه، مشخص کنید غذا تحویل شده یا برگشته، آیا مشتری پولی پرداخت کرده، چه کسی وجه را دریافت کرده و آیا استردادی انجام شده است. فاکتور لغو شده نباید بدون بررسی در جمع وجوه وصول شده توسط پیک باقی بماند.
تسویه بدون ثبت رسید و تطبیق صندوق
برای وجهی که پیک به صندوق تحویل می دهد، تاریخ، مبلغ، نام پیک و تایید دریافت را ثبت کنید. در پایان شیفت نیز مجموع این دریافت ها باید با گزارش های صندوق تطبیق داشته باشد. برای جزئیات بیشتر می توانید راهنمای بستن صندوق روزانه را مطالعه کنید.
تسویه و گزارش گیری از پیک ها در نرم افزار زعفران
وقتی تعداد سفارش های بیرون بر زیاد می شود، دنبال کردن فاکتورها روی کاغذ دشوار خواهد بود. در بخش عملیات پیک نرم افزار حسابداری رستورانی زعفران می توانید پیک ها را تعریف کنید، فاکتور را هنگام ثبت یا پس از ثبت به پیک اختصاص دهید، وضعیت فاکتورهای مرتبط با پیک را پیگیری کنید و عملیات تسویه را انجام دهید.
در تصویر زیر گزینه های «گزارش تفصیلی پیک»، «فقط تسویه نشده ها»، «تسویه» و همچنین نمایش تعداد و جمع فاکتورهای تسویه شده یا تسویه نشده و «مانده حساب پیک» دیده می شود. این موارد برای کنترل فاکتورهای هر پیک پیش از تایید تسویه کاربرد دارند.

بر اساس توضیحات عملکرد این بخش، در سفارش هایی که مشتری وجه را به پیک می پردازد، مبلغ فاکتور در حساب بدهکاری او لحاظ می شود و مجموعه پس از تحویل غذا با پیک تسویه می کند. برای همین بهتر است اپراتور پیش از استفاده از گزینه تسویه، وضعیت تحویل، روش پرداخت، اصلاحات فاکتور و وجه دریافتی را بررسی کند.
توجه: تصاویر محیط نرم افزار، قابلیت انتساب، گزارش و تسویه را نشان می دهند؛ اما از آنها نمی توان نتیجه گرفت تمام روش های پرداخت ترکیبی، تسویه جزئی یا محاسبه خودکار پورسانت در همه تنظیمات نرم افزار پشتیبانی می شوند. این موارد باید برای نسخه و تنظیمات مورد استفاده شما بررسی شوند.
چک لیست پایان شیفت برای تسویه با پیک
- تمام فاکتورهای واگذار شده به پیک با شماره فاکتور کنترل شده اند.
- وضعیت سفارش های تحویل شده، لغو شده و برگشتی روشن است.
- برای هر سفارش، روش پرداخت و دریافت کننده واقعی وجه مشخص شده است.
- مبلغ نهایی فاکتور و کرایه محدوده آدرس کنترل شده است.
- وجه تحویل شده به صندوق با رسید یا ثبت قابل پیگیری تایید شده است.
- مانده وجه نزد پیک، در صورت وجود، برای پیگیری بعدی مشخص شده است.
- دستمزد یا هزینه سرویس پیک جدا از بدهکاری فاکتورها محاسبه شده است.
سوالات متداول درباره تسویه پیک رستوران
اگر مشتری هزینه غذا را آنلاین پرداخت کند، پیک بدهکار می شود؟
اگر وجه مستقیما به حساب رستوران واریز شده باشد، پیک بابت همان پرداخت بدهکار نیست. اگر پول به حساب شخصی پیک رفته باشد، باید تا زمان تحویل یا انتقال وجه به رستوران پیگیری شود.
تسویه حساب پیک باید هر روز انجام شود؟
بستگی به حجم سفارش ها و شیوه همکاری دارد؛ اما کنترل فاکتورها و مبالغ در پایان هر شیفت، تشخیص مغایرت را ساده تر می کند. حتی اگر پرداخت نهایی در بازه های طولانی تر باشد، بهتر است گزارش هر شیفت جداگانه ثبت شود.
اگر کرایه ارسال تغییر کند، در تسویه چه مبلغی ملاک است؟
مبلغ نهایی و تایید شده فاکتور ملاک است. مهم تر از کرایه اولیه، این است که بدانید مشتری چه مبلغی پرداخته و آن مبلغ به دست چه کسی رسیده است.
آیا تسویه فاکتور پیک به معنی پرداخت حقوق اوست؟
خیر. تسویه فاکتور مشخص می کند پیک چه میزان از وجوه سفارش ها را به رستوران تحویل داده است؛ حقوق یا دستمزد او طبق توافق همکاری جداگانه محاسبه می شود.
جمع بندی
برای تسویه دقیق با پیک رستوران، از فاکتورهای انتساب یافته شروع کنید، فقط وجوه واقعا دریافت شده توسط پیک را مبنای بدهکاری قرار دهید، تحویل وجه و اصلاحات را مستند کنید و دستمزد پیک را جداگانه محاسبه کنید. با این روش، هم خطاهای صندوق کمتر می شود و هم در صورت بروز اختلاف، شماره فاکتور و منشأ هر مبلغ قابل بررسی خواهد بود.